تبلیغات
مرجع - شیخ شهاب الدین سهروردی-شیخ اشراق
پنجشنبه 6 مرداد 1390

شیخ شهاب الدین سهروردی-شیخ اشراق

   نوشته شده توسط: متین موسوی    

شیخ شهاب الدین سهروردی-شیخ اشراق
هشتم مرداد، روز بزرگداشت حکیم سهروردی نام گرفته است. به همین مناسبت نگاهی کوتاه به زندگی و آرای 

فلسفی این حکیم بزرگ ایرانی خواهیم داشت؛ شیخ شهاب الدین سهروردی چهره برجسته ا ی در حکمت، فلسفه و عرفان در فرهنگ ایران زمین است. او در سال ۵۴۹ هجری قمری در قریه سهرورد زنجان دیده به جهان گشود. اولین آموخته های او در شهر مراغه نزد مجدالدین جیلی بود. سهروردی نزد جیلی، فقیه مشهور آن زمان، فقه را آموخت و در همانجا و نزد همین استاد با فخر رازی، منتقد بزرگ فلسفه مشاء، همدرس بود. با آنکه این دو از نظر علمی تفاوتهای آشکاری با یکدیگر داشتند اما دوستی و قرابت عجیبی میان این دو بر قرار بود.

 

 

سهروردی پس از تکمیل تحصیلات به اصفهان رفت تا نزد ظهیرالدین فارسی، علم منطق را بیاموزد. او در همین شهر بود که برای نخستین بار با افکار ابن سینا روبرو شد و پس از مدتی تسلط خاصی بر آن پیدا کرد. سهروردی پس از اتمام تحصیلات، رو به عرفان و سلوک معنوی آورد. شیخ در جریان سفرهایش مدتی با جماعت صوفیه همکلام شد و به مجاهدت نفس و ریاضت مشغول شد. هنگامی که سفرهای سهروردی گسترده تر شده بود به آناتولی رسید و از آنجا به حلب سوریه رسید.

 

در همان شهر با ملک ظاهر، پسر صلاح الدین ایوبی، دیدار کرد. ملک ظاهر شیفته شیخ شده و مقدمش را گرامی داشت و از او خواست که در آنجا بماند. سهروردی پذیرفت و درس و بحث خود را در مدرسه حلاویه آغاز کرد. در همین مدرسه بود که شاگرد و پیرو وفادارش شمس الدین شهروزی به او پیوست.

 

شیخ همیشه در بیان مسائل، بخصوص احکام و مسائل مربوط به دین، بی باک بود و همین صراحت بیان او بود که سرانجام فقهای قشری عامه علیه او شوریدند، او را مرتد خوانده و سخنانش را خلاف اصول دین دانستند. این کینه و عناد تا جایی رسید که ملک ظاهر را تشویق به قتل او کردند. اما ملک ظاهر نمی پذیرفت و به خواست آنان توجهی نمی کرد. اما فقها با ارسال شکوائیه به صلاح الدین ایوبی او را مجاب کردند که فرمان قتل شیخ را صادر کند. سرانجام صلاح الدین ایوبی در نامه ای از پسرش خواست به دلیل برخی ملاحظات سیاسی، شیخ را به قتل برساند. بدین ترتیب شیخ را زندانی کرده و در سن ۳۶ یا ۳۸ سالگی به شکل مرموزی دیده از جهان فرو بست.

 

 


● نوشته ها و تألیفات سهروردی

 

از سهروردی در طول عمر کوتاه خود حدود پنجاه کتاب و رساله به یادگار مانده است. آثار او نه تنها حاوی مهمترین آثار وی است بلکه به طرز شگفتی از نظر فصاحت و بلاغت تحسین شده و دارای نثری پخته و قوی است. آثار سهروردی را می توان به چهار بخش تقسیم کرد؛

۱) کتابهای صرفا ًفلسفی وی که به زبان عربی است. تلویحات، المقاومات و مطارحات و معروفترین کتاب فلسفی وی، حکمت الاشراق، از این جمله اند

 

۲) رساله های عرفانی وی که به زبان پارسی و برخی به عربی است. از این جمله عقل سرخ، آواز پر جبرئیل، صفیر سیمرغ و لغت موران به پارسی و هیاکل النور و کلمة التصوف به عربی است

۳) ترجمه ها و شروحی که او بر کتب پیشینیان، قرآن و احادیث نوشته است. مانند ترجمه فارسی رسالة الطیر ابن سینا و شرحی بر اشارات و تنبیهات ابن سینا و تفاسیری بر چند سوره قرآن کریم

 

۴) دعاها و مناجاتنامه هایی که به زبان عربی است و آنها را الواردات و التقدیسات نامیده است.

 

● کوتاه در باره نظرات او

برخی بر این باورند که روش اشراقی را ابن سینا بنیان نهاده و معتقدند ابن سینا در کتاب منطق المشرقین و سه فصل آخر کتاب اشارات و تنبیهات به آن اشاره کرده است. اما با تمام این احوال همه دوستداران فلسفه معتقدند اگر ابن سینا بنیانگذار فلسفه اشراق باشد یا نباشد، این سهروردی است که حکمت اشراق را به حد اعلا و تکامل رسانده است. بیان حکمت اشراق نیاز به حوصله و وقت بیشتری دارد که موضوع اینجا نیست. اما می توان به طور کوتاه به آن اشاره کرد.

 

سهروردی در این کتاب به نوعی از بحث وجود رسیده که تنها به نیروی عقل و قیاس برهانی اکتفا نمی کند، بلکه شیوه استدلالی محض را با سیر و سلوک قلبی همراه می سازد. سهروردی برای تدوین فلسفه خویش منابع متعددی داشت که با گردآوری آنها و تنظیم شگفت انگیز ایشان در کنار هم فلسفه نوین خود را پایه گذاری کرد. این منابع به سه دسته کل تقسیم شده اند؛

 

 

۱) حکمت الهی یونان. سهرودی بر خلاف فیلسوفان پیشین که تنها به ارسطو توجه ویژه ای داشتند شیفته فیثاغورث و امپدکلوس و بویژه افلاطون بود، تا حدی که افلاطون را پیشوای حکمای اشراق می داند

۲) حکمت مشاء. بدون شک این حکمت مشائی بود که مقدمه اشراق شد. سهروردی با گردآوری آثار مشائین بخصوص ابن سینا توانست این گونه از آرا مشاء در حکمت اشراق استفاده کند ۳ حکمت ایران باستان. از نکات برجسته و جالب توجه سهروردی علاقه خاص او به حکمت پارسی باستان است.

 

 

● حقیقت واحد و نظر

 

سهروردی حقیقت را امری واحد می دانست و آن را منسوب به خداوندی واحد دانسته و اصطلاح «الحق من ربک» را از قرآن وام گرفته است. سهروردی می گوید: «حقیقت، خورشید واحدی است که به جهت کثرت مظاهرش تکثر نمی یابد. شهر واحدی است که بابهای کثیری دارد و راههای فراوان به آن منتهی است.»

 

● آفرینش و اشراق

سهروردی واقعیت اشیاء را به نور تمثیل می کند و آنچه را که تفاوت میان آنهاست در شدت و ضعف نورانیت آنها می داند. او معتقد است که نوری واحد عامل آشکار شدن اشیاء است و هستی مطلق و نور محض را «نورالانوار» خداوند می داند.


chocolate
دوشنبه 10 اردیبهشت 1397 ساعت 09 و 01 دقیقه و 03 ثانیه
Wow, this paragraph is pleasant, my sister is analyzing these things, so I am
going to tell her.
foot pain
دوشنبه 27 شهریور 1396 ساعت 21 و 31 دقیقه و 22 ثانیه
Pretty! This was a really wonderful article.
Many thanks for supplying this info.
How long does it take to recover from Achilles injury?
جمعه 17 شهریور 1396 ساعت 09 و 20 دقیقه و 26 ثانیه
Hey! Do you know if they make any plugins to protect against hackers?

I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on.
Any suggestions?
How does Achilles tendonitis occur?
دوشنبه 16 مرداد 1396 ساعت 16 و 03 دقیقه و 39 ثانیه
Very nice post. I simply stumbled upon your blog and wished to say
that I've truly loved browsing your blog posts. After all I'll be subscribing on your
feed and I hope you write again soon!
rogersrbwhvtryvn.exteen.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 ساعت 16 و 32 دقیقه و 44 ثانیه
Does your website have a contact page? I'm having a tough time locating it
but, I'd like to send you an e-mail. I've got some ideas for your blog you
might be interested in hearing. Either way, great blog and I look forward to seeing it grow over time.
How much does it cost to lengthen your legs?
شنبه 14 مرداد 1396 ساعت 11 و 04 دقیقه و 08 ثانیه
Hi, I read your blog daily. Your writing style is witty, keep it up!
Foot Problems
دوشنبه 9 مرداد 1396 ساعت 13 و 20 دقیقه و 37 ثانیه
Your style is really unique in comparison to other folks I have
read stuff from. Thanks for posting when you have the opportunity,
Guess I'll just bookmark this web site.
foot pain for months
پنجشنبه 15 تیر 1396 ساعت 21 و 46 دقیقه و 14 ثانیه
Hello my friend! I want to say that this post is amazing, nice written and include almost
all important infos. I'd like to peer more
posts like this.
nonchalantammon8.jimdo.com
چهارشنبه 3 خرداد 1396 ساعت 18 و 39 دقیقه و 19 ثانیه
Good article! We will be linking to this particularly great content on our
site. Keep up the good writing.
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 ساعت 19 و 25 دقیقه و 05 ثانیه
Hello, I enjoy reading through your article. I like to write a little comment to support you.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 ساعت 06 و 50 دقیقه و 32 ثانیه
I was more than happy to discover this great site. I need to to thank you for your time due to this fantastic read!!
I definitely really liked every bit of it and i also have you saved
as a favorite to look at new things in your site.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 ساعت 00 و 44 دقیقه و 31 ثانیه
I am sure this piece of writing has touched all the internet
users, its really really pleasant piece of writing on building
up new blog.
BHW
یکشنبه 13 فروردین 1396 ساعت 17 و 24 دقیقه و 45 ثانیه
It's in fact very complicated in this full of activity life to listen news on Television,
so I only use internet for that purpose, and obtain the newest information.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر