تبلیغات
مرجع - حکیم عمر خیام نیشابوری
چهارشنبه 7 اردیبهشت 1390

حکیم عمر خیام نیشابوری

   نوشته شده توسط: متین موسوی    نوع مطلب :دانشمندان.شعرا وبزرگان ،مناسبتها ،

حکیم عمر خیام نیشابوری



شاعر، ریاضی دان، منجم و فیلسوف بزرگ ایرانی قرن چهارم. خالق مجموعه رباعیات
غیاث‌الدین ابولفتح عمربن ابراهیم خیام به سال 439 هجری قمری ( ۱۸ مه ۱۰۴۸) در ناحیه شادیاخ از نواحی نیشابور تولد یافت. مورخان، تاریخ درگذشت او را بین سال‌های 515 و 520 هجری قمری (۴ دسامبر ۱۱۳۱) دانسته‌اند. سرنوشت حکیم عمر خیام بس شگفت‌انگیز است. او دورانِ حیات خود را به عنوان ریاضیدان و فیلسوفی شهیر سپری کرد در حالی‌که معاصرانش از رباعیاتی که امروز مایة شهرت و افتخار او هستند بی‌خبر بودند.

عصر خیام
در زمان خیام فرقه‌های مختلف سنی و شیعه،  اشعری و معتزلی سرگرم بحث‌ها و مجادلات اصولی و کلامی بودند. و از نقطه نظر سیاسی نیز وقایع مهمی در عصر خیام رخ داد که فهرست‌وار به آن اشاره می‌‌شود:
1ـ سقوط دولت آل‌بویه
2ـ قیام دولتِ سلجوقی
3ـ جنگ‌های صلیبی
4ـ ظهور باطینان و حسن صباح...
خیام به تبار دانشمندانی تعلق دارد که از قرن سوم تا پنجم هجری ممالک اسلامیِ مشرق زمین را قلمرو دلخواهِ دانش و اندیشه ساختند. هنگامی که خیام زندگی خود را آغاز می‌کرد ابن‌سینا و ابوریحان به سال‌های پایانی عمر خود رسیده بودند.
القاب:
نظامی عروضیِ سمرقندی او را «حجه‌‌الحق» و ابوالفضل بیهقی «امام عصر خود» لقب داده‌اند. از خیام به عنوان جانشین ابن‌سینا و استاد بی‌بدیلِ فلسفه طبیعی (مادی) ریاضیات، منطق و مابعدالطبیعه یاد می‌کند.
خیام در دوران حیات خود سخت مورد تکریم و احترامِ سلاطین سلجوقی بود و در سال 480 هجری قمری از سوی سلطان ملک‌شاه برگزیده شد تا تحتِ لوای هیاتی تقویم زمان خود را اصلاح نماید.
سال های جوانی:
خیام در شهر نیشابور از خراسان به دنیا آمد که در آن زمان شهری بزرگ و رقیب قاهره و بغداد بود. می گویند خانواده اش خیمه ساز بودند و نام خیام از همین شغل می آید. او بخشی از کودکی اش را در شهر بلخ به آموزش زیر نظر شیخ محمد منصوری و بعد امام موفق نیشابوری گذراند که از بزرگ ترین استادان خراسان بود.
خیام ریاضی دان:
خیام در دوران حیاتش بیشتر به نام ریاضی دان مشهور بود. او رساله مشهور رسالة فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله (۱۰۷۰ م.) را نوشت که اصول جبر را تبیین می کرد و از راه این رساله به اروپا راه یافت. او به ویژه روشی برای حل معادلات درجه ۳ و بالاتر ابداع کرد. روش او برای حل معادلات درجه ۳، تقاطع دادن یک مقطع مخروطی با دایره بود. علاوه بر آن، او بسط دوجمله ای را نیز کشف کرد. روش او برای حل معادلات درجه ۴ هنوز هم به کار می رود.
او در رساله اش درباره مثلث ضرایب دوجمله ای نوشت که بعدها به مثلث خیام / پاسکال مشهور شد. در سال ۱۰۷۷، او رساله رسالة فی شرح مااشکل من مصادرات کتاب اقلیدس را در مورد خطوط موازی و نظریهٔ نسبت‌ها نوشت که توجه ثابت بن قرا را جلب کرد و احتمالا مبنای هندسه غیراقلیدسی شد.
خیام منجم:
خیام منجم برجسته ای نیز بود. در سال ۱۰۷۳ م. سلطان جلال الدین ملکشاه سلجوقی از او خواست به همراه دانشمندان دیگر، رصدخانه ای بنا کند. سرانجام خیام و همکارانش طول سال خورشیدی را ۳۶۵.۲۴۲۱۹۸۵۸۱۵۶ روز تعیین کردند که در هر ۵۵۰۰ سال، فقط یک ساعت خطا دارد، در حالی که تقویم گرگوری که اکنون در دنیا رایج است و چهار قرن بعد از خیام طراحی شد، در هر ۳۳۳۰ سال یک روز خطا دارد. سلطان ملکشاه در ۱۵ مارس ۱۰۷۹، تقویم خیام را که بعدها به تقویم جلالی مشهور شد، تقویم رسمی ایران اعلام کرد که هنوز هم در ایران و افغانستان رایج است.
خیام همچنین نقشه ای از ستارگان رسم کرد که مفقود شده است.

در سال 1970، یکی از دره های ماه را به یاد خیام، عمر خیام نام گذاشتند و در سال ۱۹۸۰، اخترک 3059 عمر خیام را نیز به بزرگداشت او نامگذاری کردند.
نظریه مرکزیت خورشید
خیام مدت ها پیش از کوپرنیک، به امام محمد غزالی و چندین نفر دیگر ثابت کرد که جهان به گرد زمین نمی گردد و زمین دو حرکت وضعی و انتقالی دارد.
خیام شاعر:
نخستین دانشمند غربی که خیام را شناخت «تامس هاید» استاد زبان عبری و عربی در دانشگاه آکسفورد بود که در کتاب خود «تاریخ ادیان فارسیان و پهلویان» به سال 1700 میلادی از خیام نام برده و چند رباعی او را ذکر کرده است.
بعدها «هامر پورگشتال» محقق آلمانی در 1818 میلادی 25 رباعی را ترجمه و منتشر کرده، در قرن نوزدهم دانشمندان و شرق‌شناسانی چون: (والنتین ژوکوفسکی، ادوارد براون وفیتزجرالد) ترجمه‌های دقیق‌تر و بهتری از رباعیات خیام ارائه داده‌اند. خصوصاً  ترجمه فیتز جرالد در غرب سخت مورد توجه قرار گرفته است.
قدیمی‌ترین نسخه رباعیات خیام متعلق است به سال 604 هجری قمری و 251 رباعی دارد. کهن‌ترین چاپی که در ایران شده در سال 1274 هجری قمری در تهران به دست ایرج میرزا بوده که 453 رباعی از خیام را ضبط کرده است. بعدها محمدعلی فروغی و صادق هدایت نیز بدین کار همت گماردند. درباره نگاه و فلسفة دهری خیام، اهمیت رباعیات و اعتبار و پیش گامی آثارش در دانش فیزیک و ریاضیات چند کتاب و منبع معتبر در پایان این یادداشت اضافه می‌گردد تا علاقمندان پی‌گیری دقیق‌تری نمایند و تنها به این نکته از قول ژیلبرلازار ایران‌شناس معاصر فرانسوی و مترجم رباعیات خیام به فرانسه اکتفاء می‌کنیم که مثلثِ لاادری گری (Agnostic) جبر و تناسخ ‌بن مایة فکرِ فلسفیِ خیام در رباعیات را شکل می‌دهند.
آثار مهم خیام
1ـ رساله فی‌براهین الجبر و المقابه
2ـ رساله فی شرح ما اشکل من مصادرات کتاب اقلدیس
3ـ زیج ملک‌شاهی
4ـ رساله فی‌طبیعیات.
5ـ رساله فی‌الوجود.
6ـ رساله فی‌الجواب و عن ثلاث المسائل.
7ـ رساله فی‌الکون و التکلیف.
8ـ رساله فی‌الوازم و الامکنه.
9ـ نوروزنامه.
از این میان تنها (نوروزنامه) به نثر فارسی نگاشته شده و محتوای آن آداب و رسوم پارسیان باستان را دربر می‌گیرد و مشخصه اصلی آن نثر زیبا و فاخر قرون 4 و 5 هجری قمری است.


Online cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 ساعت 21 و 31 دقیقه و 12 ثانیه

Wow loads of wonderful data!
safe site to buy cialis online cialis uk next day rezeptfrei cialis apotheke cialis flussig the best choice cialis woman cialis generic availability generic cialis pro cialis coupons printable when will generic cialis be available where do you buy cialis
http://evbergo.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 ساعت 06 و 18 دقیقه و 21 ثانیه

Well spoken indeed! .
rx cialis para comprar buy cialis online prescriptions cialis are there generic cialis sublingual cialis online cialis generico lilly canadian cialis cialis pills price each cialis generico milano 40 mg cialis what if i take
Cialis pills
جمعه 31 خرداد 1398 ساعت 06 و 07 دقیقه و 17 ثانیه

Nicely put, With thanks.
where to buy cialis in ontario canadian drugs generic cialis venta cialis en espaa discount cialis generic cialis soft gels cialis prezzo di mercato cialis online napol cialis 20 mg comprar cialis navarr tesco price cialis
http://reilima.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 ساعت 12 و 52 دقیقه و 07 ثانیه

Great information. Many thanks!
cialis flussig canadian drugs generic cialis buy cialis uk no prescription 5 mg cialis pharmacie en ligne achat cialis en suisse cialis efficacit cialis e hiv cialis side effects cialis generico buy online cialis 5mg
http://backtechvi.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 ساعت 18 و 48 دقیقه و 13 ثانیه

Nicely put, With thanks.
price cialis wal mart pharmacy how do cialis pills work acquisto online cialis trusted tabled cialis softabs cialis free trial buy original cialis cialis uk cialis 20mg preis cf when will generic cialis be available india cialis 100mg cost
cialis 5mg
چهارشنبه 29 خرداد 1398 ساعت 02 و 36 دقیقه و 58 ثانیه

Awesome forum posts. Thanks!
cialis manufacturer coupon generic for cialis price cialis wal mart pharmacy cialis online nederland we choice free trial of cialis cialis taglich opinioni cialis generico cialis sans ordonnance cialis 20mg preis cf american pharmacy cialis
buy cialis online us pharmacy
سه شنبه 28 خرداد 1398 ساعت 03 و 58 دقیقه و 37 ثانیه

Fine postings. Many thanks!
cheap cialis cialis tablets australia brand cialis nl deutschland cialis online cialis lilly tadalafi cialis 5 mg effetti collateral cialis 5 mg para diabeticos cialis dosage amounts cialis online nederland we like it safe cheap cialis
http://adpothe.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 ساعت 13 و 06 دقیقه و 15 ثانیه

You have made your stand quite effectively!!
cialis price in bangalore cialis super acti generic cialis tadalafil viagra cialis levitra canadian drugs generic cialis acheter du cialis a geneve no prescription cialis cheap cialis great britain cialis tadalafil online achat cialis en suisse
coupon for cialis prescription
یکشنبه 26 خرداد 1398 ساعت 23 و 02 دقیقه و 33 ثانیه

Superb content. Regards!
cialis vs viagra cialis generico lilly cialis qualitat cialis 20 mg cost cialis coupons where do you buy cialis achat cialis en itali cialis savings card cialis price in bangalore fast cialis online
Buy cialis
یکشنبه 26 خرداد 1398 ساعت 08 و 33 دقیقه و 15 ثانیه

Good tips. Regards!
we choice free trial of cialis sialis ou acheter du cialis pas cher we like it cialis price look here cialis cheap canada look here cialis order on line how to purchase cialis on line cialis efficacit cialis australian price generic cialis levitra
http://tionostwan.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 ساعت 19 و 04 دقیقه و 51 ثانیه

Thank you. A lot of stuff.

cialis from canada cialis savings card order a sample of cialis we recommend cheapest cialis cialis en mexico precio precios cialis peru we like it safe cheap cialis cialis cipla best buy venta cialis en espaa tadalafil tablets
cipla cialis online
شنبه 25 خرداد 1398 ساعت 04 و 42 دقیقه و 15 ثانیه

Truly a good deal of amazing advice.
pastillas cialis y alcoho cialis rckenschmerzen cialis generico postepay cipla cialis online cialis professional yohimbe cialis coupons wow cialis tadalafil 100mg miglior cialis generico tadalafil 20mg cialis for sale in europa
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 ساعت 19 و 50 دقیقه و 04 ثانیه

Thank you! I appreciate it!
we recommend cialis info price cialis per pill we recommend cialis best buy side effects for cialis cialis alternative viagra vs cialis vs levitra cialis italia gratis cialis with 2 days delivery cialis authentique suisse acquistare cialis internet
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 ساعت 14 و 01 دقیقه و 30 ثانیه

You stated that exceptionally well.
buy cialis sample pack cialis professional yohimbe cialis canada only best offers cialis use safe site to buy cialis online when can i take another cialis prescription doctor cialis cialis efficacit we recommend cheapest cialis cialis 5mg prix
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 ساعت 08 و 29 دقیقه و 07 ثانیه

Fantastic data. Kudos!
acheter du cialis a geneve costo in farmacia cialis prezzo cialis a buon mercato buy cialis when can i take another cialis click here cialis daily uk cialis vs viagra miglior cialis generico cialis price thailand cialis canadian drugs
http://canadianpharmacyonl.com/
شنبه 24 فروردین 1398 ساعت 02 و 28 دقیقه و 49 ثانیه

Kudos, Numerous tips!

drugstore online canada canadian medications, liraglutide canada pharmaceuticals online canada online pharmacies reviews canadian pharmacies shipping to usa reputable canadian prescriptions online trust pharmacy of canada drugs for sale in canada buy viagra now trusted pharmacy canada
buy tadalafil pills
جمعه 16 آذر 1397 ساعت 09 و 05 دقیقه و 29 ثانیه

Seriously all kinds of wonderful data!
cialis generika enter site 20 mg cialis cost we like it cialis soft gel prezzo cialis a buon mercato generic cialis levitra cialis online cialis 30 day trial coupon interactions for cialis cialis 5mg cialis generika in deutschland kaufen
buy cials online
پنجشنبه 15 آذر 1397 ساعت 13 و 59 دقیقه و 02 ثانیه

Appreciate it! Plenty of forum posts!

we recommend cialis info buy original cialis side effects of cialis acheter du cialis a geneve 200 cialis coupon look here cialis order on line cialis name brand cheap cost of cialis cvs cialis dosage amounts prezzo cialis a buon mercato
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 ساعت 17 و 53 دقیقه و 11 ثانیه

Thanks a lot! A good amount of information.

cialis prices canadian discount cialis cialis 05 tarif cialis france free generic cialis cialis generisches kanada generic cialis pill online side effects for cialis order a sample of cialis generic cialis at the pharmacy
buy cialis online best price
چهارشنبه 14 آذر 1397 ساعت 04 و 50 دقیقه و 15 ثانیه

Amazing material. Many thanks.
cialis generico postepay cialis dosage recommendations canada discount drugs cialis cialis generic cialis daily new zealand achat cialis en suisse cialis australian price does cialis cause gout opinioni cialis generico precios de cialis generico
Cialis 20 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 17 و 39 دقیقه و 25 ثانیه

You made your position extremely clearly!!
cialis patent expiration precios de cialis generico cialis prezzo in linea basso we recommend cheapest cialis cialis with 2 days delivery free cialis cialis prices in england low cost cialis 20mg cialis online we like it cialis price
buy cialis without a doctor's prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 06 و 23 دقیقه و 43 ثانیه

Many thanks. Wonderful information.
tadalafil 20 mg cialis generic tadalafil buy price cialis per pill cialis generico online cialis billig cialis manufacturer coupon does cialis cause gout canadian cialis cialis side effects buy cialis online legal
buy cialis germany
دوشنبه 12 آذر 1397 ساعت 18 و 22 دقیقه و 14 ثانیه

Many thanks. A good amount of information.

cialis soft tabs for sale acheter du cialis a geneve click here take cialis cialis 20mg buying cialis in colombia generic cialis review uk cost of cialis cvs acheter cialis kamagra cialis for sale cialis daily
Buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 ساعت 06 و 04 دقیقه و 10 ثانیه

Fine content. Regards!
cialis 5 mg buy cialis sans ordonnance we use it 50 mg cialis dose cialis 5 mg buy cialis online nz cialis e hiv cialis canadian drugs safe site to buy cialis online we like it safe cheap cialis usa cialis online
Cialis generic
یکشنبه 11 آذر 1397 ساعت 17 و 52 دقیقه و 10 ثانیه

You said that wonderfully!
generic for cialis generic cialis tadalafil cilas cialis lowest price cialis prices in england buy cialis uk no prescription cialis pills in singapore cialis online nederland bulk cialis tadalafil 20mg
buy cialis pills online
یکشنبه 11 آذر 1397 ساعت 05 و 37 دقیقه و 57 ثانیه

Thank you! Numerous write ups!

cialis en mexico precio cialis professional yohimbe buy name brand cialis on line cost of cialis per pill cialis online where do you buy cialis cialis for daily use cialis y deporte cialis 5 mg cialis coupon
buy cialis online cheap
شنبه 10 آذر 1397 ساعت 18 و 18 دقیقه و 36 ثانیه

Nicely spoken really! .
we like it safe cheap cialis cialis dosage recommendations safe dosage for cialis cialis super kamagra cialis venta a domicilio cialis generico postepay cialis prezzo al pubblico cialis australia org cialis pills price each cialis online deutschland
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 10 آذر 1397 ساعت 05 و 15 دقیقه و 08 ثانیه

Whoa tons of fantastic material!
if a woman takes a mans cialis cialis canada cialis 100mg suppliers trusted tabled cialis softabs only now cialis for sale in us buy generic cialis achat cialis en itali cialis per paypa legalidad de comprar cialis cialis per paypa
Online cialis
جمعه 9 آذر 1397 ساعت 17 و 58 دقیقه و 25 ثانیه

Good info. Regards.
cialis generico en mexico cialis without a doctor's prescription il cialis quanto costa cialis cost tadalafil generic cialis levitra cialis online deutschland cialis generico online generic for cialis cost of cialis per pill
buy cialis with no prescription
جمعه 9 آذر 1397 ساعت 06 و 13 دقیقه و 09 ثانیه

You actually stated it superbly!
cialis usa cost cheap cialis only here cialis pills cialis canada cialis super acti cialis 5 mg interactions for cialis cialis en 24 hora buy cheap cialis in uk usa cialis online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30